Earn out bij bedrijfsverkoop: uitgestelde prijs of uitgesteld risico?
Bij een earn out ontvangt u een deel van de koopprijs pas later, en alleen als het bedrijf na de overdracht bepaalde resultaten haalt. Het klinkt als een eerlijke manier om een prijsverschil te overbruggen. In de praktijk neemt u vooral risico over van de koper.
Koper en verkoper kijken verschillend naar de toekomst. U kent de orderportefeuille en gelooft in de groei. De koper wil daar pas voor betalen als die groei er ook komt. De earn out is het instrument dat dan op tafel komt: een deel van de prijs wordt afhankelijk van de resultaten in de jaren na de overdracht.
Een earn out is een uitgestelde, voorwaardelijke betaling: u krijgt het bedrag alleen als het bedrijf na de verkoop vooraf afgesproken doelen haalt. Het probleem is dat u na de overdracht niet meer aan het stuur zit, terwijl de koper wel invloed heeft op de uitkomst. Wij sturen daarom op een schone deal en kiezen, als er een verschil te overbruggen valt, liever voor een constructie waarbij de prijs vaststaat.
Wat is een earn out?
Een earn out is een afspraak in de koopovereenkomst waarbij een deel van de koopprijs pas wordt betaald als het bedrijf na de overdracht bepaalde resultaten behaalt. Het woord komt van het Engelse to earn out: het bedrag moet nog worden verdiend. Een koper stelt een earn out meestal voor om drie redenen: om een verschil van inzicht over de waarde te overbruggen, om een deel van zijn risico bij de verkoper te laten, en om u na de overdracht betrokken te houden.
Hoe werkt een earn out?
- De maatstaf. Waarop wordt afgerekend: de omzet, de brutomarge of de EBITDA.
- De periode. Doorgaans één tot drie jaar na de overdracht.
- De drempel en het plafond. Vanaf welk resultaat u iets ontvangt en wat het maximum is.
- De schaal. Alles of niets bij het halen van één doel, of een glijdende schaal waarbij u naar rato ontvangt.
Rekenvoorbeeld
Stel dat de koopprijs voor uw aandelen €6,0 miljoen bedraagt, waarvan €4,8 miljoen bij de notaris en €1,2 miljoen als earn out over twee jaar. Wordt de earn out volledig gehaald, dan ontvangt u €6,0 miljoen. Wordt de helft gehaald, dan ontvangt u €5,4 miljoen. Wordt er niets gehaald, dan blijft het bij €4,8 miljoen.
Ligt er daarnaast een bod van €5,6 miljoen dat volledig bij de notaris wordt betaald, dan is het bod met de earn out alleen beter als meer dan twee derde van de earn out daadwerkelijk wordt uitbetaald. De hoogste prijs op papier is dus niet vanzelf het beste bod. Hoe u twee biedingen op die manier naast elkaar legt, leest u bij het beoordelen van een non binding offer.
Waar het in de praktijk misgaat
Na de overdracht bepaalt de koper de koers. Hij kan kosten van de groep doorbelasten, investeringen naar voren halen, klanten onderbrengen bij een zusterbedrijf of de organisatie integreren op een manier die het resultaat van uw oude bedrijf onvergelijkbaar maakt. Dat hoeft geen kwade wil te zijn. Het gevolg is wel dat over de uitkomst van een earn out achteraf vaak discussie ontstaat, juist op het moment dat u er niet meer bij bent om uw gelijk aan te tonen.
Hoe lager de maatstaf in de resultatenrekening staat, hoe groter dat risico. Omzet is moeilijk te beïnvloeden. EBITDA is het saldo van tientallen keuzes die de koper na de overdracht zelf maakt.
Onze lijn: liever een schone deal
Wij sturen op een schone overdracht en proberen earn outs te voorkomen. Waar een overbrugging tussen koper en verkoper nodig is, kijken wij eerst naar constructies waarbij de prijs wel vaststaat, zoals een verkoperslening of een aandelenbelang in de nieuwe combinatie. Bij een verkoperslening weet u wat u krijgt en wanneer. Bij een herinvestering deelt u mee in de waardegroei die u zelf helpt realiseren.
Er is één duidelijke uitzondering: de management buy-out. Daar kent het management het bedrijf van binnenuit en bepaalt het na de overname zelf de resultaten. In die situatie is een earn out een gebruikelijk en verdedigbaar instrument.
Wordt het toch een earn out? Leg dan dit vast
- Kies een maatstaf hoog in de resultatenrekening. Liever omzet of brutomarge dan EBITDA.
- Definieer elk begrip en voeg een rekenvoorbeeld toe. Dezelfde grondslagen als in de jaren vóór de verkoop.
- Houd de looptijd kort. Hoe langer de periode, hoe meer er verandert waar u geen invloed op heeft.
- Kies een glijdende schaal. Net onder het doel uitkomen mag niet betekenen dat u niets ontvangt.
- Leg vast hoe de koper het bedrijf voert. Geen doorbelastingen of verschuivingen die het resultaat kunstmatig drukken.
- Regel inzage en een snelle geschillenregeling. Recht op de cijfers en een onafhankelijke deskundige die bindend beslist.
- Regel wat er gebeurt bij doorverkoop of ontslag. In die gevallen hoort de earn out direct opeisbaar te zijn.
De fiscale behandeling van een earn out verschilt per situatie. Bespreek die vooraf met uw belastingadviseur.
Veelgestelde vragen
Wat is een earn out?
Een earn out is een afspraak waarbij een deel van de koopprijs pas wordt betaald als het bedrijf na de overdracht vooraf afgesproken resultaten behaalt, bijvoorbeeld een bepaalde omzet of EBITDA. Haalt het bedrijf die doelen niet, dan ontvangt de verkoper dat deel niet of maar gedeeltelijk.
Hoe lang loopt een earn out?
Doorgaans één tot drie jaar na de overdracht. Hoe langer de periode, hoe groter de kans dat er in het bedrijf iets verandert waar de verkoper geen invloed meer op heeft.
Is een earn out gunstig voor de verkoper?
Meestal niet. De verkoper draagt het risico van resultaten waarover hij na de overdracht niet meer beslist. Een earn out kan verdedigbaar zijn als de verkoper zelf aan het roer blijft, zoals bij een management buy-out, of als de afspraken zeer scherp zijn vastgelegd.
Wat is het verschil tussen een earn out en een verkoperslening?
Bij een verkoperslening staat het bedrag vast: de koper betaalt het later, met rente, ongeacht de resultaten. Bij een earn out hangt de betaling af van toekomstige resultaten. Een verkoperslening is uitgestelde betaling, een earn out is voorwaardelijke betaling.
Welke maatstaf is het veiligst bij een earn out?
Een maatstaf hoog in de resultatenrekening, zoals omzet of brutomarge. Die is voor de koper moeilijker te beïnvloeden dan EBITDA, dat afhangt van alle kosten en keuzes die hij na de overdracht maakt.
Laat uw bod vrijblijvend toetsen of plan een vertrouwelijk gesprek. Wij rekenen met u door wat het bod waard is als de earn out niet of maar deels wordt gehaald.